Actieonderzoek voor veranderaars

Inhoud van de studie

Kenmerken van het programma

  • Het actieonderzoek heeft twee doelen: (1) in een concrete praktijk op een onderzoekende wijze een situatie veranderen die gekenmerkt wordt door handelingsverlegenheid van de betrokkenen; (2) lessen trekken in de vorm van een generaliseerbare interventietheorie die ‘actieregels’ of ‘doe-uitspraken’ bevat en relevant is voor vakgenoten.
  • Het programma kent vier fasen: oriënteren, ontwerpen, uitvoeren en publiceren.
  • Het programma bestaat uit zeven tot negen seminars van een dag, gedurende circa 15 maanden. Vooraf aan elk seminar krijgen deelnemers een schrijfopdracht. De opbouw van de schrijfopdrachten houdt de deelnemers als fulltime werkende professionals op schema. Individuele begeleiding tussen de seminars in.
  • Als leidraad gebruiken we twee in Nederland ontwikkelde modellen van actieonderzoek: het drie-processenmodel van Schuiling en Kiewiet en het vier-contextenmodel van Schuiling en Vermaak. Het vier-contextenmodel is in 2016 bekroond als ‘best action research paper’ door de divisie Organizational Development and Change van de Academy of Management.
  • In het bijzonder zijn we geïnteresseerd in het ontwikkelen van kennis over vaardigheden in grenswerk. Het hanteren van spanningen en tegenstellingen in grensgebieden – zoals tussen professionals en managers; of tussen praktijkbeoefenaars en onderzoekers – zien we bij uitstek als een onderwerp waar actieonderzoek iets toe kan voegen aan theorieontwikkeling.

Voorbeelden
Eerdere deelnemers hebben onder meer het volgende actieonderzoek verricht:

  • ‘Krachtige leer- ontwikkelpraktijken vergen een goed samenspel tussen medewerkers, leidinggevenden en L&O-professionals. Samen met collega’s onderzoek ik welke werkingsmechanismen helpend of niet-helpend zijn.
  • ‘Ik schrijf mijn proefschrift in opdracht van een groot ingenieursbureau.  Actieonderzoek stelt ons in staat om een leerproces te faciliteren waarbij we het onderzoekend handelen van projectmanagers in relatie tot people related challenges verweven met praktische en wetenschappelijke inzichten.’
  • ‘Ik begeleid politie- en brandweerteams bij het reflecteren op en verbeteren van hun werk. Zoals bij vele frontlinie organisaties is er een kloof tussen leiding en teamleden. Men zoekt hoe die situatie te veranderen. Ik onderzoek welke interventies werken.’